top of page

グループ

公開·74名のメンバー

Robototexnika - Kibernetika və kompyuter fanining birlashgan sohasi


Robotexnika: Nima, Tarixi va Qo'llanilishi




Robotexnika bu qurish, ishlatish va ulardan foydalanish, shuningdek ularni boshqarish, sezish va ma'lumotlarni qayta ishlash bilan shug'ullanadigan mexanik, elektrotexnika va elektron muhandislik va kompyuter fanining birlashgan sohasidir. Bu soha dunyoning bir ko'p mamlakatlarida keng rivojlanmoqda va sanoat, uy, ijtimoiy va harbiy sohalarda robotlardan foydalanmoqda. Bu maqolada biz robotexnika nima ekanligini, uning tarixini va qo'llanilishini ko'rib chiqamiz.


Robotexnika nima?




Robototexnika so'zining etimologiyasi




Robototexnika so'zi "robot" so'zidan emele gelib. Robot so'zi ilk defa 1920-yilda Chex yozuvchisi Karel Chapek (azərb. Karl Kapek) terefinden yozilgan va sehneleshtirilgan R.U.R. (Rossum's Universal Robots - azərb. Rossumun Universal Robotlari) eserinde ishlatilgan. Bu so'zning koki slovak tilidagi "robota" so'zidan kelib, uning manosi qul, kole demakdir. Amma Karel Capek bu sherefe ozini layiq gormur. Oksford Inglis tili lug'etiga yozdigi qisa maktubida bu so'zning oning qardashi Josef Capekin (azərb. Jozef Kapek) yaratichiligi oldigini bildirib .




robotexnika



Oksford Inglis tili lug'etiga asosan "robototexnika" so'zini ilk defa yozili olaraq Isaak Asimovun (azərb. Ayzek Asimov) 1941-yilda chap olunmush "Yolg'onchi" (esl adi ing. Liar!) elmi-fantastik hekayesinde ishlatilub. U dovurda elektrik texnologiyalarini o'renegan sahe juda mashhur edi va elektrotexnika (ing. electronics) adlanirdi. Buna istinaden Isaak Asimov robotlarni o'renegan elmin de robototexnika (ing. robotics) adlandirdi. Sonradan nashr olunagan aserlarinda Isaak Asimov bu so'zni daha once yozdigi "Yolg'onchi" (esl adi ing Robotlar qonuni




Robotlar qonuni bu robotlarning harakatlarini cheklovchi va ularning insonlarga zarar keltirmasligini ta'minlaydigan prinsiplardir. Isaak Asimov bu prinsiplarni quyidagicha belgilagan:


  • Birinchi qonun: Robot hech qachon insonlarga zarar keltirmaydi yoki insonlarga zarar keltirishga ko'z yummaydi.



  • Ikkinchi qonun: Robot insonning buyrug'iga rioya etadi, agar bu buyruq birinchi qonunga zid bo'lmasa.



  • Uchinchi qonun: Robot o'zining mavjudligini saqlaydi, agar bu mavjudlik ikkinchi yoki birinchi qonunga zid bo'lmasa.



Isaak Asimov shuningdek, keyinchalik bu prinsiplarga "sifatli" yoki "nol" qonunini ham qo'shgan. Bu qonun quyidagicha:


Sifatli yoki nol qonun: Robot hech qachon insoniyatga zarar keltirmaydi yoki insoniyatga zarar keltirishga ko'z yummaydi.


Bu prinsiplar robototexnika fanining asosiy tamoyillari sifatida xizmat qilgan va ko'plab elmi-fantastik aserlarda ishlatilgan.


Robotexnika qo'llanilishi




Robotlar sanoatda qanday ishlatiladi?




Robotlar sanoatda eng keng ishlatiladigan sohalardan biridir. Robotlar turli xil sanoat korxonalari, zavodlar, fabrikalar va laboratoriyalarda ishlab turadi. Robotlar sanoatda quyidagi vazifalarni bajaradi:


  • Ishlab chiqarish: Robotlar turli xil mahsulotlarni ishlab chiqarish jarayonida ishtirok etadi. Masalan, avtomobil, telefon, kompyuter, o'yinchoq va boshqa mahsulotlarni yig'ish, joylashtirish, bog'lash, kaynatish, ranglash va boshqa amallarni bajaradi.



  • Tekshirish va sinov: Robotlar mahsulotlarning sifatini va xavfsizligini tekshirish va sinovdan o'tkazish jarayonida ishtirok etadi. Masalan, mahsulotlarning o'lchamlarini, og'irligini, haroratini, bosimini, elektr toki Elektr tokini, davlatni, rangni, tovushni va boshqa parametrlarni o'lchaydi.



  • Qayta ishlash va tuzatish: Robotlar mahsulotlarni qayta ishlash va tuzatish jarayonida ishtirok etadi. Masalan, mahsulotlarni qayta tiklash, tozalash, qayta joylashtirish, qayta ranglash va boshqa amallarni bajaradi.



  • Transportirovka va omborlash: Robotlar mahsulotlarni transportirovka va omborlash jarayonida ishtirok etadi. Masalan, mahsulotlarni yuklash, tashlash, joylashtirish, tartiblash, hisoblash va boshqa amallarni bajaradi.



Robotlar sanoatda quyidagi afzalliklarga ega:


  • Tezkorlik va aniqlik: Robotlar insonlardan tezroq va aniqroq ishlaydi. Ular xatolik qilish ehtimoli kam va ish sifati yuqori.



  • Davomiylik va barqarorlik: Robotlar insonlardan davomiyroq va barqarorroq ishlaydi. Ular charchamaydi, yorilmaydi, kasallanmaydi va dam olishga muhtoj emas.



  • Xavfsizlik va salomatlik: Robotlar insonlardan xavfsizroq va salomatroq ishlaydi. Ular zararli, xatarli va qiyin sharoitlarda ham ishlay oladi.



Robotlar uyda va ijtimoiy sohada qanday ishlatiladi?




Robotlar uyda va ijtimoiy sohada ham keng ishlatiladigan sohalardan biridir. Robotlar turli xil uy-joy faoliyatlarini, ijtimoiy xizmatlarni va ta'lim-tarbiya jarayonlarini osonlashtiradi. Robotlar uyda va ijtimoiy sohada quyidagi vazifalarni bajaradi:


  • Uy-joy faoliyatlari: Robotlar turli xil uy-joy faoliyatlarini bajarishda yordam beradi. Masalan, paxta to'plamak, oshpazlik qilish, tozalash, kir yuvish, utish, gullab olish, hayvonlarga parvarish berish va boshqa amallarni bajaradi.



  • Ijtimoiy xizmatlar: Robotlar turli xil ijtimoiy xizmatlarni bajarishda yordam beradi. Masalan, kasalxonalarda shifokorlarga va bemorlarga yordam berish, mehnat bozorida ishdoshlarga maslahat berish, banklarda pul o'tkazmalari va hisob-kitoblarini amalga oshirish, restoranlarda ofitsiantlik qilish va boshqa amallarni bajaradi.



  • Ta'lim-tarbiya jarayonlari: Robotlar turli xil ta'lim-tarbiya jarayonlarini bajarishda yordam beradi. Masalan, maktablarda o'qituvchilar Maktablarda o'qituvchilar va o'quvchilar uchun darslarni tashkil etish, tajriba o'tkazish, testlar va imtihonlar tuzish, baholash va natijalarni e'lon qilish va boshqa amallarni bajaradi.



Robotlar uyda va ijtimoiy sohada quyidagi afzalliklarga ega:


Robototexnika - Vikipediya


Robototexnika - texnologiya ilə bağlı bir sahə


Robototexnika - robotlar və avtomatlaşdırılmış sistemlər


Robototexnika - robotların dizayn edilməsi və qurulması


Robototexnika - robotların idarə edilməsi metodları


Robototexnika - robotların informasiya emalı üçün yaradılan kompüter sistemləri


Robototexnika - sənayenin avtomatlaşdırılmasının inkişafına təsir


Robototexnika - İsaac Asimovun Robototexnikanın Üç Qanunu


Robototexnika - Norbert Wienerin kibernetika və robototexnika sahəsindəki araşdırma işləri


Robototexnika - ilk rəqəmsal və proqramlanabilən robot Unimate


Robototexnika - avtonom robotlar haqida qadim zamonlardan beri oʻylangan


Robototexnika - inson shaklidagi robotlarni imkon qadar odamga oxshatishga harakat


Robototexnika - texnologiya tez rivojlanar ekan, robototexnika ham tez rivojlanmoqda


Robototexnika - robotlarni qoʻllash sohasi ham oʻsib bormoqda


Robototexnika - robotlar uylarda, korxonalarda va harbiy sohada qoʻllaniladi


Robototexnika - robotlar odamlarga toʻgʻridan-toʻgʻri zarar etkazadigan holatlarda qoʻllaniladi


Robototexnika - Gomerning Iliadasida Gefest xudosi otlardan uy xizmatkorlarini yaratib


Robototexnika - Fritz Langın prodürerliyi ilə çəkilmiş maşın insan obrazı tarixdə ilk robot obraz hesab olunur


Robototexnika - Karel Chapekin \"R.U.R. \" (Rossumskie universalnye robotsy) asarida zavod rahbari odamga oxshash robotlar ixtiro qiladi


Robototexnika - Isaak Asimovning 1941-yilda nashr etilgan Yolgʻonchi ilmiy-fantastik hikoyasida robotics soʻzini birinchi marta ishlatilgan


Robototexnika - chex.majburiy mehnat + qadimgi yunoncha τέχνη )


Robototexnika - bu qurish, ishlatish va ulardan foydalanish, shuningdek ularni boshqarish, sezish va maʼlumotlarni qayta ishlash bilan shugʻullanadigan mexanik, elektrotexnika va elektron muhandislik va kompyuter fanining birlashgan sohasi


Robototexnika - avtomatlashtirilgan mashinalar, boshqacha aytganda, robotlar xavfli hududlarda yoki fabrikalarda yigʻish jarayonlarida odamlar oʻrniga ishlashi múmkin


Robototexnika - robotlar tashqi korinishi, xatti-harakati va idrokida odamlarga


  • Qulaylik va komfort: Robotlar insonlarga turli xil qulaylik va komfort yaratadi. Ular insonlarning mehnat jarayonlarini osonlashtiradi, ularning vaqtini tejaydi, ularning hayot sifatini yaxshilaydi.



  • Ijtimoiy aloqa va muloqot: Robotlar insonlarga ijtimoiy aloqa va muloqotda yordam beradi. Ular insonlarni tinglaydi, gaplashadi, maslahat beradi, qo'llab-quvvatlaydi, kulgili qiladi.



  • Ta'lim va rivojlanish: Robotlar insonlarga ta'lim va rivojlanishda yordam beradi. Ular insonlarga yangi bilimlar, ko'nikmalar, malakalar va fikrlar beradi, ularning aqliy faoliyatini rag'batlantiradi.



Robotlar harbiy sohada qanday ishlatiladi?




Robotlar harbiy sohada ham keng ishlatiladigan sohalardan biridir. Robotlar turli xil harbiy vazifalarni bajarishda yordam beradi. Robotlar harbiy sohada quyidagi vazifalarni bajaradi:


  • Exploratsiya va kuzatish: Robotlar dushman territroyasini exploratsiya va kuzatishda ishtirok etadi. Ular dushman harakatlari, joylashuvi, qurolari, manbalari va boshqa ma'lumotlarni to'plab beradi.



  • Hujum va himoya: Robotlar dushman qurolariga hujum qilish va o'z qurolarini himoya qilishda ishtirok etadi. Ular torpeda, raketa, bomba, mina, snayper va boshqa qurollarni ishlatadi.



  • Evakutsiya va tibbiy yordam: Robotlar jarohatlangan askarlarni evakutsiya qilish va ularga tibbiy yordam ko'rsatishda ishtirok etadi. Ular askarlarni xavfsiz joyga olib chiqadi, ularning yaralarini tozalaydi, bandajlaydi, dorilar beradi.



Robotlar harbiy sohada quyidagi afzalliklarga ega:


Jasurlik va bardosh: Robotlar insonlardan jasurroq va bardoshliroq ishlaydi. Ular qo'rquv, bezovta, g'amginlik kabi his-tuyg'ularni sezmaydi,


グループについて

グループへようこそ!他のメンバーと交流したり、最新情報をチェックしたり、動画をシェアすることもできます。

メンバー

bottom of page